Wet- en regelgeving

Governancecode

De Governancecode woningcorporaties 2015 geldt vanaf 1 mei 2015 voor leden van Aedes en de VTW. In november 2016 is de governancecode tekstueel op enkele punten aangepast door het optuigen van een Commissie Governancecode Woningcorporaties van Aedes en VTW samen. Ook is bepaling 5 lid 8 gewijzigd zodat deze aansluit bij de wettelijke roulatietermijnen voor een OOB. Inhoudelijk zijn de principes en bepalingen exact hetzelfde gebleven. Deze aangepaste Governancecode geldt vanaf 1 januari 2017 en vervangt de code uit 2015 in zijn geheel.
In de laatste druk van 1 juli 2017 is de omnummering van de Woningwet als gevolg van de Veegwet Wonen verwerkt.

De Governancecode woningcorporaties 2015 weerspiegelt hoe woningcorporaties in 2015 denken over goed bestuur en toezicht. Voorbeeldgedrag, transparantie, maatschappelijke verbondenheid en goede risicobeheersing zijn van groot belang voor hoe woningcorporaties zo goed mogelijk hun werk doen. De governancecode gaat ook expliciet in op deze onderwerpen.

Woningcorporaties doen hun werk altijd in het belang van onze maatschappij. Ze zorgen immers voor een goed huis in een leefbare buurt: één van de basisvoorwaarden voor mensen om een volwaardig bestaan te kunnen opbouwen en mee te kunnen draaien in onze samenleving. Corporaties werken daar elke dag aan met veel inzet. Hoe doen ze dat? Waar zijn ze op aan te spreken? Daar gaat de governancecode op in.

Principes governancecode

De Governancecode woningcorporaties 2015 kent vijf principes die leidend zijn voor iedereen die betrokken is bij het bestuur van en toezicht op een woningcorporatie. De principes vullen elkaar aan en moeten in samenhang worden bezien.

Het belang van (toekomstige) huurders of bewoners staat voorop in principe 1, waar het gaat over waarden en normen die passen bij de maatschappelijke opdracht. Vervolgens behandelt principe 2 de manier waarop bestuur en RvC aanspreekbaar zijn op resultaten. Principe 3 beschrijft de toetsstenen van geschiktheid voor bestuur en RvC en principe 4 behandelt de dialoog met (toekomstige) bewoners, gemeente en andere belanghebbende partijen. Principe 5 ten slotte besteedt aandacht aan het beheersen van de risico’s verbonden aan de activiteiten.

Niet afwijken van 'pas toe' bepaling

De principes zijn concreet uitgewerkt in bepalingen. Hieraan dienen corporaties zich te houden. In lijn met nieuwe wetgeving en om de kwaliteit en transparantie van handelen van bestuur en RvC te bevorderen is afwijking met ‘leg uit’ op een aantal bepalingen niet mogelijk, hiervoor geldt 'pas toe'. Dit staat in de governancecode bij de bepalingen aangegeven.

Afwijken van 'leg uit' bepaling alleen bij beter resultaat

Voor de overige bepalingen geldt dat corporaties daarvan af kunnen wijken als dit volgens de betreffende corporatie tot een beter resultaat leidt. Hierbij dient echter nog steeds in de geest van het principe gehandeld te worden en moet de corporatie op inzichtelijke wijze onderbouwen en actief verantwoorden (‘leg uit’) waarom zij hiervan afwijkt. Over deze uitleg kan de corporatie door zowel collega’s als andere belanghebbenden worden bevraagd en eventueel aangesproken.

Commissie Governancecode

Indien een corporatie in een specifieke situatie twijfelt over de toepasbaarheid van ‘leg uit’ dan kunnen zij zich wenden tot de Commissie Governancecode Woningcorporaties, om zo de gezamenlijkheid op dit onderwerp te borgen). Deze commissie doet dan een uitspraak over de kwestie.

Governancecode richt zich op alle medewerkers

De governancecode richt zich niet alleen op bestuurders en commissarissen, maar eveneens op medewerkers van corporaties. Goed bestuur is immers ook een kwestie van gedrag en cultuur binnen de organisatie. Medewerkers op alle niveaus van de organisatie worden geacht een bijdrage te leveren aan het gewenste gedrag en daarmee aan de gewenste organisatiecultuur.

Transparantie

Ten slotte heeft de governancecode als doel bij te dragen aan transparantie van de corporatiesector waardoor het voor belanghebbenden en de samenleving beter inzichtelijk wordt hoe woningcorporaties met het maatschappelijk bestemd vermogen omgaan. Dit verstevigt de legitimatie van corporaties.

NB Bij de governancecode is uitgegaan van de rechtsvorm stichting. Een beperkt aantal corporaties heeft de rechtsvorm van een vereniging. Voor die corporaties geldt een aantal aanpassingen. Daarop wordt in bijlage 3 van de governancecode nader ingegaan.

Niet vrijblijvend

De Governancecode woningcorporaties 2015 is niet vrijblijvend. Het is verplicht de governancecode te volgen voor leden van Aedes en de VTW. Om leden bij het implementeren te helpen zijn goede voorbeelden, modellen en handreikingen op de website van Aedes en de VTW te vinden.

Bestuur en RvC verantwoorden zich in het jaarverslag over de wijze waarop de principes van de governancecode in het afgelopen boekjaar zijn toegepast. Iedere belanghebbende kan de corporatie daarop aanspreken en bij niet of onjuist toepassen van de code een klacht indienen bij de Commissie AedesCode. De Commissie AedesCode brengt verslag uit van haar bevindingen aan het bestuur van Aedes. Als de commissie van oordeel is dat de governancecode wordt overtreden dan neemt het bestuur van Aedes een besluit over mogelijke sancties die variëren van publicatie (´naming and shaming´) tot het ontnemen van het lidmaatschap. In haar besluit over de betreffende corporaties informeert Aedes tevens het bestuur van de VTW. Het bestuur van de VTW kan tevens besluiten om sancties op te leggen.

Corporaties laten daarnaast hun maatschappelijke prestaties minimaal eens per vier jaar onderzoeken door een onafhankelijk bureau. Onderdeel van deze visitatie is de naleving van de governancecode. Het visitatierapport is openbaar.

Aedes en de VTW monitoren de naleving van vier specifieke bepalingen van de governancecode, te weten: de verplichting tot visitatie, de verplichting tot publicatie van de honorering van bestuurders en toezichthouders, de zittingstermijn van commissarissen en het voldoen aan de eisen (behaalde punten) van de permanente educatie.
Als corporaties, na te zijn aangesproken op overtreding van deze bepalingen, geen verbetering laten zien, kunnen sancties volgen zoals hierboven genoemd.


Terug naar overzicht

Tags

VTW handreikingen
Masterclasses 2e helft 2017